محمود بن عثمان
30
مفتاح الهداية و مصباح العناية ( سيرت نامه سيد امين الدين بليانى )
مختوم به الف به صورت همزه ( « ء » ) ضبط شده است : « سالهاء بسيار » به جاى « سالهاى بسيار » . و حرف « ف » در تمام موارد به صورت غريب « ق » املا شده است . مصحح در آماده كردن نسخه ، اين اختلافات املايى را ، براى آنكه همگان را مفيد افتد ، ناديده گرفته و رسم خط متداول امروزين را ملاك قرار داده است ، ولى كوشيدهام تا اختلافات لهجهاى محفوظ و مضبوط بماند و اين اثر بتواند براى محققان زبانشناسى در پژوهشهاى گويشى مفيد قرار گيرد . از ويژگىهاى جالب اين اثر وجود نوعى نشانهگذارى است كه به يقين در ميان متون كهن فارسى بىسابقه است . چنانكه به تحقيق پيوسته ، نشانههاى سجاوندى در خط فارسى سابقهء چندانى ندارد و در يكى دو قرن اخير ، به پيروى از مغرب زمين ، اين نشانهها در خط فارسى معمول شده است . كاتب نسخهء موجود مفتاح در متن ، نه در مقدمهء خود ، بعد از هر جمله علامت « ن » نهاده و در اين كار چندان مقيد است كه مىتوان آن را نشانهء تداول اين علامت به قصد تسهيل در خواندن در رسم خط آن زمان تلقى كرد . مفتاح مانند كتاب فردوس المرشدية محمود بن عثمان - قديمترين اثر دربارهء عرفان جنوب ايران و داراى اطلاعات ذىقيمتى از اوضاع اجتماعى و تاريخى و فكرى اين بخش از سرزمين ما در قرن چهارم و پنجم محسوب مىشود و انتشار متن منقح آن خدمت بزرگى در شناساندن پيشينهء اين سامان است - اطلاعات بكر و ارزشمندى از اين ديار در قرن هشتم در بر دارد و به واقع مىتوان آن را منبع گرانبهايى در شناخت عرفان جنوب و سيماى فرهنگى و فكرى مردم آنكه تاكنون ناشناخته مانده به شمار آورد .